Telekomunikazioen sektorea hain dinamikoa eta estrategikoa izanik, gutxik bateratzen dituzte ikuspegi tekniko sakona eta Luz Usamentiagak bezalako sentsibilitate instituzional markatua. Bi hamarkada baino gehiagoko ibilbidearen ondoren, Espainiako merkatuaren liberalizazioan eta Orange eta, berrikiago, MasOrange bezalako erraldoia sendotzean funtsezko giltzarria izan ondoren, Luzek historia egin du, Euskalteleko presidente izan den lehen emakumea baita.
Bere lidergoa ez dute soilik negozioaren zifrek definitzen, baizik eta proiektu bakoitzean ezartzen duen jasangarritasunarekiko, arrakala digitalaren murrizketarekiko eta humanismoarekiko konpromiso hautsiezinak. Elkarrizketa honetan, adimen artifizialaren erronkez, enpresan helburu sozialak duen garrantziaz hitz egingo dugu eta Deustuko Unibertsitatean jasotako oinarri akademikoak bere ibilbide arrakastatsuaren motorra izaten jarraitzen duela azalduko digu.
1. Zorionak Euskalteleko presidente izendatzeagatik. Euskaltelek lotura handia du Euskadirekin. Nola jaso zenuen albistea eta zer esan nahi izan zuen zuretzat une hartan?
Ilusio eta erantzukizun-zentzu handiz hartu nuen. Euskaltel marka bat baino askoz gehiago da, enpresa aitzindaria izan zen telekomunikazioen sektorean lehiatzen. Lurraldeak ikuspegi industrialarekin, bikaintasunarekin eta berrikuntzarekin zuen konpromisotik sortu zen. Zalantzarik gabe, Euskadin 27.000 milioi eurotik gorako balioa sortu duen erabaki bikaina izan zen. Gauza bera esan dezaketen proiektu gutxi daude. Hori guztia esanda, harrotasuna baino ezin dut sentitu proiektu sinestezin honetan parte hartzeagatik.
2. Euskaltel bezain errotuta dagoen konpainia baten buru izan den lehen emakumea zara. Karrerako estrategiari buruzko zer mezu emango zenieke tradizionalki maskulinizatutako sektoreetan erantzukizun goreneko lanpostuak bete nahi dituzten gure unibertsitateko emakume graduatuei?
Garrantzitsua da zure ibilbide profesionalerako zer nahi duzun pentsatzeko denbora hartzea, eta, hortik aurrera, errazagoa da horra eramango zaituzten erabakiak hartzea. Nora iritsi nahi duzun oso argi ez daukazunean, eta egoera horretan gaudenean edo gehienok aurkitu garenean, noizbait behintzat, nire aholkua izango litzateke aurkezten den aukera bakar bati ere ezetz ez esatea. Batzuetan proiektu interesgarriei uko egiteko joera izaten dugu, uste dugulako ez gaudela prest % 110ean, eta hori akats bat da. Naturalizatu egin behar da zalantzak edozein proiekturen hasieraren parte direla, eta lanarekin, ilusioarekin eta pertseberantziarekin ia beti lortzen dela emaitza onak izatea.
3. Enpresek etengabe hitz egiten dute talentuaz, baina gazte askok ziurgabetasuna sentitzen dute gero eta aldakorragoa den merkatu baten aurrean. Zer espero du Euskaltelek graduatuen belaunaldi berritik?
Oso belaunaldi prestatua dira, ingurune digitalean jaio dira, eta oso ondo dakite zer esan nahi duen bizi izan dugun moduan eragin nabarmena izan duten gertaeren aurreko ziurgabetasunak: COVIDa eta konfinamenduak bizi izan dituzte; inork aurreikusi ez zituen aldaketa geopolitikoak… Beraz, erresilienteak dira, eta horrek are baliotsuagoak egiten ditu.
Euskaltelek espero du beraiengandik enpresa erakargarri eta interesgarri ikustea, lan egin, ikasi, garatu, berritu eta etorkizunari ilusioz begiratzeko. Haien begirada, graduatu berrien belaunaldi horrena, oso interesgarria da mundu profesionalerako. Behar ditugu.
4. Orain arte egin duzun ibilbidean, zein erabaki izan dira erabakigarrienak honaino iristeko?
Garrantzitsuenak pertsonekin zerikusia dutenak dira beti. Lagun egin dizuten pertsonak: zure familia eta aukeratzen duzun familia honaino iristeko bidearen zati bat dira, baita oraindik egiteko dagoenarena ere! Horiek gabe, dena desberdina izango litzateke eta, zalantzarik gabe, okerragoa.
Gogoratzen dudan beste erabaki garrantzitsu bat nire karrera profesionalaren hasieran izan zen. Merkatuaren liberalizazioa baino lehen telekomunikazioetan jarraitu ala ez zalantzak nituen. Oraindik ez zegoen lehiarik, eta oztopo “tekniko” ugari zituen ingeniaritzaren arlotik ez gentozen pertsonentzat. Beti aipatzen dut Luis Pou, ekintzaile kanariar handia, telekomunikazioetan jarraitzera animatu ninduena, siglak, akronimoak eta kontzeptu teknikoak gorabehera. Beti poztu naiz erabaki hori hartu izanaz eta esker ona sentitzen dut Luisekiko.
5. MasOrange sortu ondoren, integrazio etapa baten buru izatea tokatzen zaizu. Nola kudeatzen da taldeen arteko talka kulturala, bi erakunde handik bat egiten dutenean?
Bi urte baino gehiago daramatzagu elkarrekin lanean eta, jakina, ez da nire lepoan dagoen zeregina, inondik inora! Bi kulturetako onena lortzeko lan egiten duen beste bat naiz, biek ezaugarri bikainak dituztelako. Uste dut integrazioaren bi aldeen artean mirespen zintzoa dagoela, eta hori oinarri bikaina da eraikitzeko. Ezin da esan amaitutako prozesua denik, baina oso aurreratua dago.
6. Espainiako telekomunikazioen liberalizazioaren funtsezko giltzarrietako bat izan zara. Mugarri hura bizi ondoren, nola ikusten duzu sektorearen “hurrengo jauzi handia”, AAren integrazioarekin eta MasOrange bezalako taldeak sendotzearekin?
Nik ez nuke hainbeste esango, ezta gutxiago ere! Hasieratik lehen pertsonan bizitzeko zortea izan nuenetako bat izan nintzen, eta ikaskuntza prozesu benetan aparta izan zen. Zorionekoa naiz.
Une zirraragarri baten aurrean gaude: aldaketa teknologikoak abiadura handian gertatzen dira, sareen eguneratzeak eta berrikuntzak etengabeko inbertsioak eskatzen ditu. Horregatik, inbertsio horiei ekiteko tamaina, eskala nahikoa izatea izugarrizko indargunea da Masorangen eta Euskaltelen, talde multinazional handi baten babesa daukagulako.
7. Telekomunikazioak bezalako ingurune aldakor batean, zure ustez, zer trebetasun dira gaur egun giltzarri arrakastaz lideratzeko?
Miresten ditudan liderrei begiratzen diedanean, beti ikusten dut lana, konstantzia, pertseberantzia, ingurune berrietara egokitzeko gaitasuna, determinazioa, jakin-mina, errespetua eta oso gauza garrantzitsua: umiltasuna, umiltasunetik lankideei, taldeei, nagusiei… begiratzen baitzaie beti, elkarreragin bakoitza ikasteko aukera bat delako ziurtasunarekin.
8. Euskaltelek lotura emozional handia du bezeroekin. Nola orekatzen da talde handi bateko kide izatearen erronka tokiko hurbiltasun eta konpromiso horri eustearekin?
Euskalteleko taldeek oso ondo azaldu lezakete. Euskaltelek helburu argia du: gure bezeroei Euskadin eta Nafarroan teknologiak eskaini dezakeen onena eskaintzea, teknologia erraz eta lagunkoia eskuratu dezaten eta ezerk huts egin ez dezan. Ondo ulertzen dugu lurraldearen idiosinkrasia, bertako parte garelako. Gainera, edozein gorabehera gertatzen bada (zoritxarrez batzuetan gertatzen da) lurraldean egoteak arindu egiten du arazoak konpontzea. Eta horrek balio diferentziala dauka.
Lehen aipatu dut talde handi batekoa izateak teknologia erabilgarri onenak, berrikuntzarik baliotsuenak eta ingurune teknologikoaren eskaintzarik erakargarrienak eskuratzeko behar den eskala eta tamaina izaten laguntzen dizula, gure autonomiaren eta gure “lurralde” ikuspegiaren izpirik galdu gabe.
9. Deustuko Unibertsitateko ikasgeletako garaiei begiratuz, zein da orduan jaso zenuen eta, aldaketa teknologikoak gorabehera, gaur egun goi zuzendaritzan aplikatzen jarraitzen duzun ikaskuntza edo funtsezko balio hori?
Uste dut Unibertsitateko ikasgeletan ikasi nuela zorroztasunaren balioa, ezagutzetan sakontzearen eta begirada kritikoa izatearen garrantzia. Gaur egun, azken horrek inoiz baino balio handiagoa du.
10. Hamar urte barru Euskaltelen etapa berri hau aztertzen bada, zer gustatuko litzaizuke esatea zure presidentetzan aldatu zela?
Euskaltelek ezohiko presidenteak izan ditu. Horiek guztiak gogoratzeko aukera izan genuen Euskaltel Fundazioaren 25. urteurrena zela-eta. Jon Ander de las Fuentes bezalako pertsona baliotsu eta eskuzabal batengandik lekukoa hartu dut; aurreko presidente guztien mailan egotea espero dut.
Ez dut uste ezer aldatu behar denik, soilik eboluzionatzen jarraitu eta gure bezeroei ahalik eta teknologiarik eta zerbitzurik onena eskaini eta lurraldean eragin positiboa sortzen jarraitu.
Duela egun batzuk Bizkaia Euskaltel Digital Center inauguratu genuen, eta ziur nago gune horretan, beste behin ere, Euskaltel Taldeak funtsezko zeregina izango duela: herritar guztiei egokitzapen prozesuan eta teknologiak ekartzen dizkigun aukerak ahalik eta gehien aprobetxatzeko beharrezkoak diren ezagutzak eskuratzeko prozesuan lagunduko duela.
11. Deustuko Unibertsitatean ikasketak amaitu berri dituen Luz Usamentiagarekin berriro hitz egin ahal izango bazenu, gaur dakizuna jakinda, zer aholku emango zenioke?
Ez dezala beldurrik izan erronkei baietz esateko, nahiz eta zailak izan, eta imajinatzen ez duen bezala dibertituko dela…
Galdera azkarrak
- Inspiratzen zaituen leku bat: Bilbao.
- Erreferente profesionala edo pertsonala: nire aita.
- Gure bizitzak aldatuko dituen teknologia bat (5Ga baino gehiago): zaila da batekin geratzea, AA oso garrantzitsua izango da.
- Deustuko Unibertsitateko etapan gehien baloratzen duzuna: analisiaren zorroztasunaren balioa eta, zalantzarik gabe, nire lagunak.
- Graduatu berri batentzako aholku bat: etorkizunari beti ilusioz begira diezaiola.
- Hitz bat telekomunikazioen etorkizuna definitzeko: zirraragarria eta bi uzten badizkidazu, erabakigarria ere esango nuke.
- Zure harrotasun profesionalik handiena: konpainian, lehiakideetan, administrazio publikoetan, arautzaileetan… aurkitu ditudan pertsona apartak.
